काठमाडौँ, ९ वैशाख – नेपाल र भारत बीच उर्जा क्षेत्रमा ऐतिहासिक सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको छ।
उर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाईमन्त्री दीपक खड्का र भारतका विद्युत र आवास तथा शहरी मामिलामन्त्री मनोहरलाल खट्टरको उपस्थितिमा, आज काठमाडौँमा नेपाल र भारतबीच अन्तरदेशीय प्रसारण लाइन विस्तारको लागि महत्त्वपूर्ण सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिएको हो।
सम्झौताका मुख्य बुँदाहरू: सम्झौताअनुसार, ४०० केभीको इनरुवा–न्यु पूर्णिया र दोदोधरा–बरेली प्रसारण लाइन निर्माणका लागि संयुक्त कम्पनी स्थापना गरिनेछ। यस कम्पनीमा नेपालको ५१ प्रतिशत र भारतको ५१ प्रतिशत स्वामित्व हुनेछ, जसले दुवै देशलाई दीगो ऊर्जा विकासको दिशा तय गर्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
नेपाल विद्युत प्राधिकरणका निर्देशक कमल आचार्य र भारतका पावर ग्रीड लिमिटेडका निर्देशक डा. यतिन्द्र दुवैले सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्। सम्झौतामा उल्लेख गरिएको छ कि इनरुवा–न्यु पूर्णिया प्रसारण लाइनको लम्बाई नेपालतर्फ २५ किलोमिटर र भारततर्फ १०० किलोमिटर हुनेछ, भने दोदोधरा–बरेली प्रसारण लाइनको नेपालतर्फ ३५ किलोमिटर र भारततर्फ १५० किलोमिटर हुनेछ।
नेपाल र भारतको ऊर्जा सहयोगमा नयाँ चरण: उर्जामन्त्री दीपक खड्काले यो सम्झौताले नेपाल र भारतबीचको उर्जा क्षेत्रमा नयाँ उचाईमा प्रगति गर्ने विश्वास व्यक्त गर्दै, नेपालको ऊर्जा विकासमा भारतको निरन्तर सहयोगको प्रशंसा गरे। उहाँले भन्नुभयो, “यो सम्झौताले दुवै देशका नागरिकहरूको उर्जा आवश्यकतासँगै दीगो विकासतर्फको साझा यात्रा तय गर्न मद्दत पुर्याउनेछ।”
भारतका विद्युत मन्त्री मनोहरलाल खट्टरले यो सम्झौताले दुवै देशबीच ऊर्जा क्षेत्रको समृद्धि र आपसी विश्वासलाई अझ सुदृढ बनाउने उल्लेख गर्दै, गोरखपुर–बुटवल प्रसारण लाइन निर्माणले द्विपक्षीय ऊर्जा सुरक्षालाई मजबुत पार्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले भने, “नेपाल र भारतको उर्जा सहयोगले आगामी वर्षहरूमा थप समृद्धि ल्याउनेछ।”
नेपालको जलविद्युत सम्भावना र क्षेत्रीय ऊर्जा सुरक्षा: नेपालका उर्जा सचिव सुरेश आचार्यले नेपालमा जलविद्युत क्षेत्रको प्रचुर सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै, यस सम्झौताले नेपाललाई एक प्रमुख ऊर्जा निर्यातक राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्ने मार्ग प्रशस्त गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले भने, “नेपालले उत्पादन गरेको जलविद्युतलाई मात्र स्वदेशमा नभई क्षेत्रीय मुलुकहरूमा हरित उर्जा को रूपमा प्रयोग गर्न सक्नेछ।”
महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक क्षण: कार्यक्रममा उर्जामन्त्री खड्काले २०२४ को नोभेम्बर १५ लाई नेपालको उर्जा इतिहासको स्वर्णिम दिनको रूपमा उल्लेख गर्दै, त्यस दिन नेपालबाट भारतको प्रसारण लाइन हुँदै पहिलोपटक बंगलादेशलाई विद्युत निर्यात गरिएको महत्त्वपूर्ण क्षणलाई स्मरण गर्नुभयो। यो ऐतिहासिक उपलब्धीले नेपाललाई एक महत्वपूर्ण ऊर्जा साझेदारको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
यो सम्झौताले नेपाल र भारतबीच ऊर्जा क्षेत्रमा एक नयाँ युगको शुरुआत गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ, जसले दुवै राष्ट्रलाई दीगो विकास र ऊर्जा सुरक्षामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ।
